Spastisite nedir ve vücutta neye yol açar?
Spastisite, beyin veya omurilik hasarı sonrası kasların istemsiz şekilde sürekli kasılı kalması (artmış kas tonusu) durumudur.
Normalde kaslar:
- kasılır ve gevşer
- hareket kontrollü şekilde gerçekleşir
Spastisite durumunda ise:
- kaslar gevşeyemez
- sertlik oluşur
- hareketler zorlaşır
- istemsiz kasılmalar görülür
Bu durum zamanla:
- eklem hareket kısıtlılığı
- deformiteler
- ağrı
- günlük yaşam bağımlılığı gibi ciddi problemlere yol açar.
En kritik nokta: spastisite tedavi edilmezse kalıcı hareket bozuklukları gelişir.
Spastisite hangi durumlarda ortaya çıkar?
Spastisite, merkezi sinir sistemi hasarına bağlı gelişir:
- inme (felç)
- travmatik beyin hasarı
- omurilik yaralanmaları
- Multipl Skleroz (MS)
- serebral palsi (CP)
Hasarın yerine ve şiddetine göre farklı düzeylerde görülür.
Kimler spastisite tedavisine ihtiyaç duyar?
- kaslarında sertlik ve kasılma olan hastalar
- kol veya bacaklarını rahat hareket ettiremeyenler
- istemsiz kas spazmları yaşayanlar
- yürüme ve oturma dengesi bozulan bireyler
Erken müdahale deformite riskini azaltır.
Spastisite tedavi süreci nasıl planlanır ve ilerler?
Tedavi multidisipliner ve bireysel olarak planlanır.
◈ Değerlendirme
- kas tonusu (sertlik derecesi)
- eklem hareket açıklığı
- fonksiyonel kapasite
- ağrı ve spazm düzeyi
◈ Tedavi aşamaları
- kas tonusunun azaltılması
- kas gevşetme ve germe egzersizleri
- hareket açıklığının korunması
- fonksiyonel hareket eğitimi
- yürüme ve günlük yaşam aktiviteleri
Amaç: kontrollü, ağrısız ve fonksiyonel hareket sağlamak.
Romatem’de spastisite tedavisi nasıl uygulanır?
Romatem’de yaklaşım:
✔ spastisiteye neden olan
tabloya özel planlama
✔ multidisipliner ekip yönetimi
✔ fonksiyon odaklı
rehabilitasyon
Tedavi programı:
- nörolojik egzersizler
- germe ve pozisyonlama teknikleri
- manuel terapi
- yürüme eğitimi
- ileri teknoloji destekli uygulamalar ile yürütülür.
Romatem’de hedef, kas sertliğini azaltarak hastanın hareket özgürlüğünü geri
kazandırmaktır.
Hangi teknolojiler kullanılır?
- robotik yürüme sistemleri
- elektroterapi
- fonksiyonel elektrik stimülasyonu (FES)
- denge ve koordinasyon platformları
- sanal gerçeklik uygulamaları
Bu teknolojiler kas kontrolünü ve hareket kalitesini artırır.
Hangi uzmanlar görev alır?
- nöroloji uzmanı
- fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı
- fizyoterapist
- nöropsikolog
- ergoterapist
Spastisite tedavisi ekip işidir.
Tedavi hangi merkezlerde uygulanır?
Romatem’in:
- nörolojik rehabilitasyon merkezlerinde
- yatılı yoğun rehabilitasyon programlarında
- ayaktan tedavi sisteminde uygulanır.
İleri vakalarda yoğun ve yatılı program önerilir.
Destek birimleri nelerdir?
- dahiliye
- diyetisyen
- nöropsikolog
Özellikle uzun süreli hastalarda bütüncül yaklaşım şarttır.
Sık sorulan sorular
Spastisite tamamen geçer mi?
Tamamen ortadan kalkmayabilir, ancak doğru tedavi ile ciddi şekilde kontrol altına alınabilir.
Botoks gerekli midir?
Bazı hastalarda kas tonusunu azaltmak için uygulanabilir ve rehabilitasyonla birlikte kullanılır.
Tedavi ne kadar sürer?
Uzun dönemli ve düzenli devam eden bir süreçtir.
Yürüyüş düzelir mi?
Evet. Uygun tedavi ile belirgin iyileşme sağlanabilir.
